Direct naar inhoud

Ouders en kinderen geef je oprechte aandacht. Een open deur, of toch niet?

Oprechte aandacht vormt de basis van elke samenwerking. Dat klinkt waarschijnlijk logisch. Toch benoemen ouders regelmatig dat oprechte aandacht ontbrak in hun contacten met professionals.

Waarom is dat? Hoe verander je dat en wat is de relatie met regie bij ouders en kinderen?

Ouders gaven de volgende definities van oprechte aandacht:

Oprecht: Respect, vanuit het hart, niet gespeeld, echt, transparant, congruent, elkaar serieus nemen, met zekerheid iets delen/ overbrengen, fouten durven toegeven.

Aandacht: Contact, afstemming, luisteren, begrip tonen, vragen stellen, empathie, er (onvoorwaardelijk) zijn.

Waarom we het erkennen maar het zo moeilijk is om te doen

Vrijwel iedere professional erkent het belang van oprechte aandacht en samenwerken in relatie tot ondersteuning aan ouders en kinderen. Waarom is het dan toch zo moeilijk om dit te realiseren?

De gedrevenheid van een professional kan een struikelblok zijn. De gedrevenheid om dit kind, deze ouder verder te helpen en je kennis en kunde hierbij toe te passen. De gedrevenheid om met oplossingen te komen vanuit betrokkenheid en zorg om het kind of het gezin.

Op basis van kennis uit de wetenschap en de praktijk lijkt een professional vaak snel in te kunnen schatten wat er aan de hand is en wat er nodig is. Het risico hierbij is:

  • De oplossing komt te snel, de hulpvrager heeft zijn verhaal onvoldoende kunnen vertellen.
  • Gevoelens van schuld en schaamte bij de hulpvrager staan een open gesprek in de weg.
  • Het probleem lijkt voor de professional wel helder, maar voor de hulpvrager nog niet.

De ouders (en het kind) hebben hierdoor het gevoel de regie te verliezen met als risico dat de samenwerking spaak loopt.

Wat betekent het als ouders en kinderen eigen regie hebben

Eigen regie betekent voor ouders dat zij zelf controle hebben over het ondersteuningstraject, hun eigen mening en visie inbrengen en zelf verantwoordelijkheid nemen. Een goede klik met de professional die ondersteuning biedt, is hiervoor een belangrijke basis.

In plaats van meedenken, meebeslissen en meedoen gaat het over samen denken, samen beslissen en samen doen. Dit 'samen' gaat uit van een gelijkwaardige relatie met respect voor ieders expertise: zowel de ervaringskennis van de hulpvrager wordt expliciet benut als de kennis en expertise van de professional.

Wat betekent eigen regie bij ouders en kinderen voor de hulpverlener?

Eigen regie van ouders en kinderen betekent niet dat de professional alle regie uit handen geeft. Als vakbekwame professional moet je bewust en onderbouwd handelen. En je blijft regievoeren over het proces waar jij verantwoordelijk voor bent. Het is een subtiel onderscheid, maar erg belangrijk om te maken.

Hoe geef je oprechte aandacht?

Terug naar het begin, het begint met oprechte aandacht, waar zit dat dan in?

  • Wanneer gaan iemands ogen twinkelen of worden ze juist dof, kun je daar naar vragen?
  • Staan er foto’s in huis of spullen die een idee geven van een hobby, kun je daar naar vragen?
  • Kun je iets delen over je eigen ongemak, momenten dat het moeilijk was?

Het lastige met oprechte aandacht is, dat als je het leert van een ander het een trucje kan lijken en daardoor niet meer oprecht is. Dus stel een vraag alleen als het ook bij jou als professional past.

Misschien kun je anderen inspireren met wat jij doet om oprechte aandacht en respect te geven.

Wat doe jij?

Enkele belangrijke basisprincipes in je handelen als professional:

  • Investeer in een samenwerkingsrelatie.
  • Heb oprechte aandacht voor de vragen, problemen en krachten van het gezin.
  • Bouw samen met ouders en jeugdige aan een gedeelde visie.
  • Wees transparant, concreet en duidelijk zijn je handelen, overwegingen en te verwachten resultaten.
  • Stel samen met ouders en jeugdige doelen op die aansluiten bij het gezin. Ook wanneer er sprake is van bodemeisen, zijn er vaak nog allerlei keuzes te maken in doelen en prioriteiten.
  • Evalueer de samenwerking met regelmaat.

Wil je meer lezen over dit onderwerp? Hieronder een aantal links naar websites met meer informatie over regie bij ouders en kinderen.