Direct naar inhoud
1

Betere toegang tot jeugdhulp voor kinderen en gezinnen

Het is belangrijk dat kinderen, jongeren en gezinnen goed kunnen vinden waar zij terechtkunnen voor tijdige en passende hulp. We willen kinderen en gezinnen ook actiever betrekken bij het verlenen van jeugdhulp en de totstandkoming van het jeugdhulpbeleid.

'Als lokale teams effectiever samenwerken’

Gemeenten en lokale relevante partijen werken samen aan betere toegang tot jeugdhulp voor kinderen en gezinnen. Lokale (wijk)teams kunnen effectiever werken en lokale organisaties beter samenwerken. Er moet meer en betere informatie komen over wat kinderen en gezinnen mogen verwachten van basisjeugdhulp, (wijk)teams en toegang tot jeugdhulp. Kinderen en jongeren die ondersteuning van een ouder missen krijgen bij voorkeur een mentor uit het eigen netwerk. De functies van de kindertelefoon, het luisterend oor en het vertrouwenswerk jeugd zal voor heel Nederland beschikbaar blijven.


Praktijkondersteuner (POH)

Christine van Donselaar

Huisartsenpraktijk Broekpolder

Christine van Donselaar en Renate Beunder

Huisarts

Renate Beunder

Praktijkvoorbeeld

Psychosociale zorg voor kinderen – gewoon bij de huisarts

‘Onze dochter zit weer goed in haar vel’

Uit school thuiskomen met het idee dat je niets voorstelt. Er niet bij hoort. Dat niemand vrienden met je wil zijn. Met dat idee startte Naomi (13 (niet haar echte naam)) op de middelbare school, waardoor ze zich sociaal steeds verder terugtrok.

Huisarts Renate Beunder ziet geregeld kinderen als Naomi in haar spreekkamer. In de kinderrijke wijk Broekpolder in Heemskerk komt veel gedragsproblematiek voor. Slaapproblemen, lichte drugsproblematiek, problemen met emotieregulatie, vechtscheidingen.

Deze kinderen kon ik voorheen als huisarts eigenlijk alleen maar verwijzen naar de GGZ. Terwijl ik ervan overtuigd was dat zulke problemen ook in de eerste lijn op te lossen zijn, als je daar iemand hebt zitten met verstand van zaken. Daarom ben ik zo blij met de samenwerking met het CJG Kennemerland. Zij leveren ons een praktijkondersteuner (POH) GGZ jeugd. Een hoogopgeleide professional die 12 uur per week in ons gezondheidscentrum aanwezig is. Van de kinderen, jongeren en ouders die op het spreekuur komen met vragen over opgroeien en opvoeden, kan onze POH circa 75 % ofwel zelf begeleiden, ofwel doorverwijzen naar hulpverlening die binnen de basisinfrastructuur valt. Ik verwijs gemiddeld 30% minder kinderen en jongeren door naar de specialistische ggz.

Van positief dagboek tot EMDR

Naomi kwam – met haar ouders – via Renate terecht bij POH Christine van Donselaar. Als het gaat om lichte problematiek zoals bij Naomi start Christine zelf een behandeltraject. Daarbij kijkt ze naar de hele context van een kind (systemisch) en maakt ze gebruik van cognitieve gedragstherapeutische technieken en geeft ze psycho-educatie aan ouders en het kind – allemaal evidence based. Ook werkt ze met EMDR bij enkelvoudige problematiek, zoals bang zijn voor honden of wespen. Het aantal benodigde sessies varieert per klacht. In de meeste gevallen zijn het niet meer dan acht.

Naomi’s negatieve gedachten heb ik samen met haar onderzocht. Ze heeft veel gewerkt met een positief dagboek. Hierin schreef zij dagelijks haar kleine en grote successen op. Dat gaf haar zelfvertrouwen. In korte trajecten van enkele weken zie je kinderen zoals Naomi opknappen. Wanneer de klachten zwaarder zijn, verwijs ik door. Ik heb goed zicht op zowel de basisinfrastructuur (de vrij toegankelijke hulp) als de specialistisch jeugdhulpverlening – ook vanuit het CJG waaraan ik verbonden ben. Of het nou gaat om een psychotherapeut, een CJG-coach, het Sociaal Wijkteam of een maatjesproject.”

Vertrouwde omgeving
Voor de ouders van Naomi was het fijn dat hun dochter snel terecht kon voor deskundige hulp in de vertrouwde omgeving van hun huisartspraktijk. Geen ellenlang wachtlijsten. Als POH kon Christine bovendien echt de tijd nemen voor hun dochter. In tegenstelling tot de huisarts die maar 10 minuten per patiënt heeft, kan een POH 45 minuten uittrekken voor de mensen op het spreekuur.

Onze dochter zit weer goed in haar vel. Ze is anders gaan denken over zichzelf. Ze begrijpt nu dat ze niet perfect hoeft te zijn. Op school durft ze zichzelf te laten horen. Ook heeft ze een aantal goede vriendinnen gekregen. En dat na slechts een stuk of 7 sessie bij Christine. Ontzettend fijn.


Ter lering en inspiratie

  1. Over de eigen sector heen

    Het CJG Kennemerland plaatst bij huisartsenpraktijken in de gemeenten Heemskerk, Beverwijk, Velsen-Noord, Haarlem en Zandvoort een POH Jeugd. In Haarlem gaat het om 90% van de huisartsen, in Zandvoort om 100%, in de IJmond is dat minder. De POH voegt expertise toe aan de praktijk en draagt bij aan het normaliseren van problematiek: er wordt gemiddeld 30% minder doorverwezen naar de tweede lijn. Het aantal uren dat een POH aanwezig is, hangt af van de grootte van de huisartspraktijk, de populatie en in toenemende mate ook van krapte op de arbeidsmarkt.

  2. Leidende principes

    Een POH Jeugd is ofwel opgeleid als psycholoog ofwel als orthopedagoog. Daardoor is er sprake van hoge deskundigheid aan de poort. De consulten vallen gewoon onder de huisartsenzorg. Is de problematiek te zwaar voor de POH? Dan fungeert de POH als spin in het web: hij of zij weet precies bij welke professional het beste past bij de problematiek en de hulpvraag. De POH Jeugd kan daardoor veel gerichter doorverwijzen. Dat ontlast de huisarts.

  3. Organisatie en aansturing

    De POH Jeugd is in dienst van het CJG Kennemerland. Huisartsenpraktijk Broekpolder en CJG Kennemerland delen echter in de kosten. Daarover heeft de huisartsenpraktijk afspraken gemaakt met ziektekostenverzekeraar Zilveren Kruis.

  4. Aandachtspunten

    De kracht van dit initiatief schuilt in de korte lijnen. POH en huisarts kunnen makkelijk overleggen. Die overlegmomenten moeten wel georganiseerd worden. Anders schiet het in de hectiek van de huisartsenpraktijk nog weleens bij in. Daarnaast is het belangrijk dat er aandacht is voor begeleiding van een POH vanuit het CJG. Zeker als een POH werkt in een huisartsenpraktijk met relatief veel zware problematiek. Ook moet er ruimte zijn om elkaar als collega POH’s te kunnen benaderen voor ad-hoc. Formeel via intervisie of informeel via de telefoon.